Welk beslag moet er op mijn binnendeur? Kruk, slot en scharnieren

Een nieuwe deurkruk, een slot dat klemt of een deur die dichtvalt zonder stopper: het deurbeslag bepaalt hoe prettig een binnendeur werkt en hoe hij eruitziet. Maar welk beslag past op uw deur? In deze blog leest u welke onderdelen er zijn, hoe u de maten opneemt (deurdikte, dornmaat, linkse of rechtse deur) en welke keuze waar past.

Wat heeft u nodig om deurbeslag te kiezen en te monteren?

Welke materialen heeft u nodig?

• Het beslag zelf: deurkrukken met schilden, slot, scharnieren en eventueel een deurstopper en tochtstrip. Twijfelt u welke passen? Vraag het ons via contact. Wij helpen u graag met de juiste maten.
• Passende schroeven voor krukschilden en scharnieren, meestal meegeleverd. Zijn ze te kort of te dun, kies dan houtschroeven zoals geharde schroeven voor hout en spaanplaat.
• Een oud slot of oude kruk als voorbeeld: houd die erbij, dan ziet u meteen of de maten kloppen.

Welk gereedschap heeft u nodig?

• Een rolmaat, een opvouwbare meetlat of een rolmaat met automatische vergrendeling om de deur, de dikte en de afstanden te meten.
• Een winkelhaak en een timmermanspotlood om de plek van slot en krukgat haaks af te tekenen, en een waterpas om de hoogte van de kruk te controleren.
• Een schroevendraaierset of een 8-delige schroevendraaierset om oud beslag los te maken en nieuw beslag te monteren; sneller gaat het met een accu-boor-schroefmachine.
• Een houtbeitelset om de uitsparing voor het slot bij te werken.
• Beschermingsmiddelen: werkhandschoenen, een veiligheidsbril en kniebeschermers als u onderaan de deur werkt. Kies uw eigen maat.

Welk beslag zit er op een binnendeur?

Deurkruk en deurbeslag

De deurkruk (ook wel klink genoemd) bedient het slot. Een kruk bestaat meestal uit een krukpaar met een vierkante stift (de dorn) die door het slot gaat. U kiest tussen een krukpaar op rozetten of op langschilden, en tussen een kruk aan beide kanten of een kruk met blinde plaat of knop aan één kant. Kijk of het krukpaar past bij de dikte van uw deur.

Schilden: rozetten of langschilden

Een rozet is een rond of vierkant plaatje rond de kruk; een langschild is een lange plaat die ook het sleutelgat of de slotuitsparing afdekt. Rozetten zijn eenvoudig en strak. Langschilden bedekken oude gaten van een vorig slot en geven de deur extra bescherming, want de kruk slijt er minder snel mee.

Welk slot past bij welke deur?

• Loopslot (klink zonder sluiting): de deur gaat dicht met een schuine pal en blijft zonder sleutel zitten. Dit is de standaard voor kamers, gang en woonkamer.
• WC-slot (vrij/bezet-slot): een slot met een schuif of draaiknop aan de binnenkant, zonder sleutel. Het wordt in de kruk aan de binnenkant bediend, met noodontgrendeling aan de buitenkant. Handig voor toilet en badkamer.
• Badkamerslot: vergelijkbaar met het WC-slot; kies een uitvoering die tegen vocht kan, met een schuif of draaiknop, vaak met noodopening.
• Cilinderslot of slot met sleutel: voor kamers die u echt wilt afsluiten, bijvoorbeeld een werkkamer of een bijkeuken.

Scharnieren

Binnendeuren hangen aan twee of drie scharnieren. Kies de maat, de dikte en de afwerking passend bij het bestaande kozijn en het gewicht van de deur. Een derde scharnier in het midden voorkomt doorbuigen bij een zware deur. Hoe u de gleuven freest, leest u in onze blog hoe u scharnieren in een binnendeur freest.

Deurstopper

Een deurstopper voorkomt dat de kruk een gat in de muur slaat. Er zijn stoppers voor op de vloer, voor tegen de plint of de muur en haakjes die de deur aan de muur vastzetten. Kies de plek zo dat de deur de stopper raakt voordat de kruk de muur raakt, en let op de afwerking van de vloer of plint.

Dorpel en tochtstrip

Onder een binnendeur kunt u een tochtstrip of een valdorpel monteren om tocht, geluid en stof te beperken. Houd rekening met de ruimte tussen de deur en de vloer: een strip die te laag zit, schuurt over de vloer. In badkamers en bij een ventilatieroosterdeur moet er juist lucht kunnen langskomen; sluit die ruimte dan niet af.

Afwerking: kleur en materiaal

Beslag is er in veel afwerkingen, zoals RVS, zwart, wit, messing en brons. Houd één kleur en afwerking aan in de hele woning (kruk, schilden en scharnieren) voor een rustig geheel. RVS en zwart beslag zijn onderhoudsarm; messing heeft een warm uiterlijk maar krijgt in de loop van de tijd een patina. Een deur die u laat schilderen, kunt u beter eerst laten drogen voor het beslag terugkomt: lees hoe u een deur schildert.

Welke maten moet u opnemen?

• Deurdikte: de meeste binnendeuren zijn ongeveer 38 tot 40 mm dik. Meet de dikte van de deur bij de rand en kies een krukpaar en slot dat daarbij past.
• Dornmaat: de afstand van de deurrand tot het midden van het vierkante gat voor de kruk. Veel voorkomende maten zijn 50 en 55 mm. Meet dit op het oude slot of op het krukgat.
• Vierkante stift (dorn): veel krukken hebben een stift van 8 mm. Kijk of de stift de juiste lengte heeft voor de dikte van uw deur.
• Hoogte van de kruk: meestal ongeveer 1 meter boven de vloer. Gebruik een waterpas om de kruk recht te houden.
• Afstand tussen schroefgaten: bij langschilden (de afstand tussen de gaten voor kruk en slot) meet u op het oude beslag.

Linkse of rechtse deur?

Staat u aan de kant waar de deur naar u toe opendraait? Zitten de scharnieren dan links, dan is het een linkse deur; rechts is een rechtse deur. Veel sloten en kruken zijn omkeerbaar, maar niet alle, dus noteer dit. Bij een WC-slot of badkamerslot is het soms ook van belang aan welke kant de noodontgrendeling zit.

Welke keuze past waar?

• Woonkamer, slaapkamer, gang: loopslot met krukpaar op rozetten of langschilden.
• Toilet: WC-slot met vrij/bezet, kruk op rozetten of langschilden.
• Badkamer: badkamerslot met noodopening; kies vochtbestendig beslag in RVS, zwart of wit.
• Kantoor of werkkamer: slot met sleutel voor privacy.
• Zware of brede deur: drie scharnieren en een stevig krukpaar.
• Plek met veel loopverkeer of kinderen: deurstopper en een afgeronde kruk zonder scherpe randen.

Hoe monteert u een deurkruk met slot, stap voor stap?

1. Meet de deur. Noteer de dikte, de dornmaat en de draairichting en controleer of de kruk en het slot daarbij passen.
2. Teken de hoogte af. Meet ongeveer een meter vanaf de vloer, trek met de winkelhaak en het potlood een lijn en controleer met de waterpas.
3. Maak de uitsparing. Is er al een slotuitsparing, dan hoeft u niets te doen. Bij een nieuwe deur boort u het gat voor de kruk en freest u de sleuf voor het slot; werk voorzichtig en gebruik een beitel voor de laatste centimeters. Laat dit zo nodig door een vakman doen.
4. Plaats het slot. Schuif het slot in de sleuf met de pal naar de kant waar de deur sluit. Zet het slot vast met de schroeven van de voorplaat.
5. Monteer de kruk. Steek de dorn door het slot, schuif de krukken en schilden aan beide kanten op de dorn en draai de schroeven vast met de schroevendraaier of accu-schroefmachine.
6. Test het slot. Controleer of de pal soepel in en uit gaat en de deur goed sluit. Pas zo nodig de sluitplaat in het kozijn aan.

Welke fouten maken doe-het-zelvers vaak?

• De dornmaat niet meten. Een slot met een verkeerde dornmaat past niet op de uitsparing in de deur.
• Een te korte dorn. Dan blijft de kruk niet goed vastzitten. Kijk naar de dikte van de deur.
• De draairichting vergeten. Een slot of kruk voor links werkt niet altijd op een rechtse deur.
• Een deurstopper te laat plaatsen. De kruk heeft dan al een gat in de muur geslagen.
• Geen schroeven voorboren. Het hout kan splijten, vooral aan de rand van de deur.

💡 Tip: maak een foto van het oude beslag en meet het slot voordat u de kruk losdraait. Zo heeft u alle maten bij de hand als u nieuw beslag koopt.

Hoe werkt u veilig bij het monteren van deurbeslag?

Draag werkhandschoenen bij het werken met scherpe metalen delen en een veiligheidsbril bij boren en beitelen. Werkt u onderaan de deur of bij de stopper op de vloer? Dan sparen kniebeschermers uw knieën. Alle persoonlijke beschermingsmiddelen vindt u in onze categorie werkkleding en veiligheid. Meer tips leest u in onze gids veilig werken op de bouwplaats. Bij brandwerende deuren, deuren met een ingebouwde sluiting of uw voordeur geldt: bij twijfel een vakman.

Wat vragen doe-het-zelvers vaak over deurbeslag?

Wat is het verschil tussen een loopslot en een WC-slot?

Een loopslot sluit de deur met een pal maar kan niet worden afgesloten. Een WC-slot heeft aan de binnenkant een schuif of knop om de deur te vergrendelen, en een noodontgrendeling aan de buitenkant.

Hoe weet ik welke dornmaat ik nodig heb?

Meet de afstand van de rand van de deur tot het midden van het vierkante gat voor de kruk. Veel voorkomende maten zijn 50 en 55 mm. Meet bij twijfel het oude slot.

Hoe weet ik of ik een linkse of rechtse deur heb?

Sta aan de kant waar de deur naar u toe opendraait. Zitten de scharnieren links, dan is het een linkse deur; zitten ze rechts, dan is het een rechtse deur.

Kan ik rozetten vervangen door langschilden?

Vaak wel, maar let op de afstand tussen de gaten en op het gat voor het slot. Langschilden bedekken grotere gaten, maar passen alleen als de afstand tussen kruk- en cilindergat klopt.

Hoe hoog hang ik de deurkruk?

Meestal ongeveer 1 meter vanaf de vloer. Kijk naar de hoogte van de andere deuren in uw huis zodat alles gelijk blijft.

Wanneer kan ik beter een vakman inschakelen?

Bij een brandwerende of inbraakwerende deur, bij een deur met een ingebouwd slot dat u niet kent, als er veel hout weg moet voor een nieuwe sleuf, of als u geen tijd of zin heeft in de klus.

Meer doe-het-zelftips voor uw binnendeur

Werkt u aan meer dan één onderdeel van uw deur? Lees dan ook: Hoe schilder je een deur en Hoe frees je scharnieren in een binnendeur.

Waar vindt u alles voor deurbeslag voor uw binnendeur?

Bij Saniso, de online bouwmarkt voor bouwen en verbouwen, vindt u gereedschap en persoonlijke beschermingsmiddelen voor uw klus. Heeft u vragen over deurbeslag of scharnieren? Vraag het ons gerust.

• Bekijk ons bouwgereedschap en onze werkkleding en veiligheid.
• Maak een klantaccount aan en bestel eenvoudig.
• Werkt u aan een groter project of wilt u de klus uit handen geven? Vraag een projectofferte aan.
• Plan een showroombezoek in Zwaag, minimaal 24 uur vooraf.
• Twijfelt u wat bij uw klus past? Neem contact met ons op.

Twijfelt u over de aanpak of is de deur bijzonder (bijvoorbeeld brandwerend, erg zwaar of van glas)? Schakel dan gerust een vakman in.

Lees ook: Hoe stel je een klemmende deur af?

Saniso – Bouw je huis met Saniso.