Gatzaag kiezen: welk type en welke maat voor hout, metaal en tegel?

Kort antwoord: kies een gatzaag eerst op materiaal en daarna op maat. Een bimetaal gatzaag is de allrounder voor hout, plaatmateriaal, kunststof en dun metaal. Een gatzaag met hardmetalen tanden werkt sneller in hout, gipsplaat en kunststof en kan ook in zachte steen. Voor tegel, glas en natuursteen gebruik je een diamant gatzaag, en voor beton en metselwerk een boorkroon. Boor altijd met een laag toerental en zet de klopstand uit, behalve bij een boorkroon die daar uitdrukkelijk voor gemaakt is.

👷 Gaat het om een gat in een dragende constructie, een groot gat in beton of een doorvoer voor gas, water of elektra, laat het dan over aan een vakman. Een vakman inschakelen is nooit overbodig: hij weet waar je wel en niet mag boren en heeft het zware gereedschap voor grote diameters.

Welk type gatzaag voor welk materiaal?

• Hout, multiplex, MDF, gipsplaat en kunststof: bimetaal, zoals een bimetaal gatzaag 35 mm of bimetaal gatzaag 68 mm, of een multi-gatzaag 68 mm met hardmetalen tanden met hardmetalen tanden. Die laatste blijft ook scherp in spaanplaat en zachte steen.
• Staal, aluminium en rvs: bimetaal met een fijne vertanding, laag toerental en snijolie of water om te koelen.
• Tegel, porselein, glas en natuursteen: diamant. Voor de boormachine gebruik je de diamant gatzaag 60 mm voor de boormachine; voor de haakse slijper is er de diamant gatzaag 60 mm met M14 voor de haakse slijper. Voor kleine gaten in tegel is een diamantboor 8 mm handiger. Lees ook onze blog over diamantboren in tegels en beton.
• Baksteen, kalkzandsteen en beton: een boorkroon 68 mm voor steen en beton op een geschikte boormachine.

Welke maat heb je nodig?

De diameter staat altijd op de gatzaag. Een paar veelgebruikte maten:

• 20 tot 25 mm voor kabel- en leidingdoorvoeren, bijvoorbeeld met een bimetaal gatzaag 20 mm.
• 35 mm voor scharnierpotten van keukendeurtjes en kleine doorvoeren.
• 68 mm voor inbouwdozen en spots in gipsplaat of hout.
• 102 mm voor ventilatie en afvoer, met een bimetaal gatzaag 102 mm.

Boor je vaak verschillende maten, dan is een bimetaal gatzagenset voor installateurs (20 tot 68 mm) of een diamant gatzagenset praktischer dan losse zagen.

⚠️ Controleer vooraf met een multifunctionele wanddetector of er geen leidingen of kabels achter de wand of in de vloer lopen. Werk aan de elektrische installatie, zoals het aansluiten van een inbouwdoos, laat je over aan een erkend installateur.

Zo boor je een strak gat

1. Zet het werkstuk vast met een automatische snelspanklem of in de bankschroef. Een gatzaag die vastloopt, draait het werkstuk of je pols mee.
2. Kies een laag toerental. Hoe groter de diameter, hoe lager het toerental. Een grote gatzaag in metaal draait veel langzamer dan een kleine in hout. Houd je aan de waarden op de verpakking of productpagina.
3. Zet de klopstand uit bij bimetaal, hardmetaal en diamant. Gebruik een accuboormachine met een stevige zijhandgreep. Meer over accugereedschap lees je in onze blog over het 20V-accusysteem van Stalco.
4. Begin met de centreerboor en zet de gatzaag pas recht aan als die gepakt heeft. Houd de machine haaks op het werk. Voor veel gelijke gaten is een kolomboormachine ideaal.
5. Koel en ontspaan. Bij metaal gebruik je snijolie, bij tegel en glas water of een natte spons. Trek de zaag regelmatig even terug om spaanders kwijt te raken.
6. Boor van twee kanten bij dik hout: boor tot de centreerboor er aan de andere kant doorkomt en maak het gat vanaf die kant af. Zo voorkom je uitscheuren.

💡 Let op de maximale zaagdiepte van de gatzaag. Is het werkstuk dikker, boor dan in stappen en haal tussendoor de kern eruit. Een verstopte gatzaag wordt heet en bot.

Veelgemaakte fouten

• Te hoog toerental: de tanden worden blauw en bot. Vooral in metaal en rvs.
• Klopstand aan: tanden breken af en tegels barsten.
• Droog boren in tegel of glas met een diamant gatzaag die nat gebruikt moet worden.
• Geen vaste klemming: het werkstuk schiet los en draait mee.

Veilig werken

Draag altijd een veiligheidsbril: spaanders, tegelscherven en metaalkrullen vliegen alle kanten op. Gebruik werkhandschoenen met nitrilcoating bij het verwijderen van de kern en het aanraken van de zaag, want die is na het boren heet en vlijmscherp. Bij een draaiende machine draag je geen losse handschoenen bij de boorkop, geen losse mouwen en geen loshangend haar. Zuig stof van tegel en steen op met een bouwstofzuiger.

Kan ik met een houtgatzaag ook in metaal boren?

Een bimetaal gatzaag kan in beide. Een gatzaag die alleen voor hout bedoeld is, wordt in metaal binnen een paar gaten bot.

Waarom loopt mijn gatzaag steeds vast?

Meestal door een te hoog toerental, te veel druk of een verstopte zaag. Verlaag het toerental, trek de zaag regelmatig terug en klem het werkstuk goed vast.

Hoe krijg ik de kern uit de gatzaag?

Haal de machine van de stroom of de accu eraf en duw de kern via de gaten in de zaagwand met een schroevendraaier naar buiten.

De juiste gatzaag maakt het verschil tussen een strak gat en een gescheurd werkstuk. Kies op materiaal en maat, boor rustig en laat zwaar of risicovol boorwerk over aan de vakman.

Lees ook: Diamantboren in tegel en beton · Houtklemmen: opening en klemkracht · Het Stalco 20V-accusysteem

Waar vindt u alles voor deze klus?

Bij Saniso, de online winkel voor doe-het-zelvers en vakmensen, vindt u gereedschap, materialen en persoonlijke beschermingsmiddelen voor uw klus.

• Bekijk ons assortiment bouwgereedschap en onze werkkleding en PBM.
• Maak een klantaccount aan en bestel eenvoudig.
• Werkt u aan een groter project of wilt u de klus uit handen geven? Vraag een projectofferte aan.
• Plan een showroombezoek, minimaal 24 uur vooraf.
• Twijfelt u welk materiaal bij uw klus past? Neem contact met ons op.

Twijfelt u over de aanpak? Schakel dan gerust een vakman in.

Saniso – Bouw je huis met Saniso.