Inbussleutels en torxsleutels kiezen: soorten, maten en toepassingen

Inbus- en torxschroeven zie je overal: in meubels, kranen en douchekoppen, fietsen, deurbeslag, machines en elektrisch gereedschap. Met een gewone schroevendraaier kom je daar niet ver. De juiste sleutel in de juiste maat maakt het verschil tussen een schroef die je in één keer vast of los hebt, en een kop die dolgedraaid raakt. In deze blog lees je welke soorten er zijn, welke maten je het vaakst nodig hebt en waar je op let bij het kiezen.

👷 Een vakman inschakelen is nooit overbodig. Gaat het om een vastgeroeste bout in een installatie, een kraan die niet meer dicht wil of een schroef in een veiligheidsonderdeel, laat het dan liever aan een vakman over. Een vakman weet hoeveel kracht een onderdeel verdraagt en heeft het gereedschap om vastzittende schroeven zonder schade los te krijgen.

Inbus en torx: wat is het verschil?

• Inbus (zeskant, hex): een zeskantig gat in de schroefkop. Inbusschroeven zitten in meubels, fietsen, sanitair en machines. De maat wordt aangegeven in millimeters, bijvoorbeeld 4 of 5 mm.
• Torx: een stervormig gat met zes ronde punten. Torx brengt de kracht beter over dan inbus, waardoor de sleutel minder snel uit de kop glijdt. Torx zie je veel in bouwschroeven, auto's, elektronica en elektrisch gereedschap. De maat wordt aangegeven met een T, bijvoorbeeld T20 of T25.
• Torx met gat (tamper-proof): een torxkop met een pennetje in het midden. Deze schroeven worden gebruikt waar men niet wil dat iedereen ze kan losdraaien, zoals in openbare ruimtes en in sommige apparaten. Je hebt er een sleutel met een gat in de punt voor nodig.

💡 Verwar torx nooit met inbus. Een inbussleutel past soms half in een torxkop, maar dan beschadig je de kop bij de eerste draai.

Welke soorten sleutels zijn er?

Haakse sleutels (L-vorm)

De klassieke sleutel. Met de korte kant heb je veel kracht voor het los- en vastdraaien, met de lange kant draai je snel. Een inbussleutelset met extra lange armen geeft meer bereik en meer hefboom.

Sleutels met kogelkop

Een kogelkop aan het lange uiteinde laat je onder een hoek tot ongeveer 25 graden werken. Ideaal voor schroeven op lastige plekken, zoals achter een wastafel of onder een kast. Gebruik de kogelkop alleen om snel te draaien en de rechte kant voor het vast- en losdraaien met kracht: een kogelkop is minder sterk.

Torxsleutels

Een set extra lange torxsleutels met lange armen is handig voor bouwschroeven, scharnieren en machines. Een combiset met torx- en inbussleutels met torx- en inbussleutels is een goede basis voor wie beide tegenkomt. Voor torxschroeven met een pennetje in het midden gebruik je een set torxsleutels met gat.

Losse sleutels in grote maten

Voor zware bouten in machines, stellingen of steigeronderdelen heb je soms een grote maat nodig, zoals een losse inbussleutel van 10 mm met kogelkop. Een losse sleutel van goed staal is dan sterker dan de grootste sleutel uit een kleine set.

Bits voor de schroefmachine

Moet je veel schroeven indraaien, dan werk je sneller met bits in een accuboormachine. Een bitset met inbus- en torxbits met inbus- en torxbits of een uitgebreide bitset van 40 delen met torx-, inbus- en splinebits dekt bijna alles, en met een magnetische bithouder blijft de schroef aan de bit hangen. Hoe het 20V-accusysteem van Stalco werkt, lees je in onze blog over het 20V-accusysteem van Stalco.

Welke maten heb je het meest nodig?

Een handige vuistregel voor wie een set kiest:

• Inbus 2,5 tot 6 mm: meubels, deurklinken, kranen, douchekoppen en fietsen.
• Inbus 8 en 10 mm: zwaardere bouten in machines, stellingen en fietsonderdelen.
• Torx T10 tot T30: bouwschroeven, scharnieren, elektrisch gereedschap en apparaten.
• Torx T40 en groter: zware constructieschroeven en machines.

Een set met de maten van 1,5 tot 10 mm in inbus en T10 tot T50 in torx is voor de meeste klussen thuis en op de bouwplaats voldoende.

Waar let je op bij het kiezen?

• Staalsoort. Sleutels van S2- of chroom-vanadiumstaal zijn harder en slijten minder snel dan sleutels van zacht staal. Een versleten of afgeronde punt beschadigt de schroefkop.
• Pasvorm. De sleutel moet strak in de kop passen. Speling betekent een grotere kans op dolgedraaide schroeven.
• Lengte. Lange armen geven meer bereik en hefboom, korte sleutels passen beter op krappe plekken.
• Kleurcodering. Gekleurde sleutels vind je sneller terug en je pakt sneller de juiste maat.
• Houder. Een set in een houder houdt je sleutels bij elkaar en op volgorde. Zo zie je meteen of er een ontbreekt.

Meer over andere sleutels, zoals steek-ringsleutels, lees je in onze gids voor steek-ringsleutels. Over schroevendraaiers en bitsets lees je meer in onze blog over schroevendraaiers, bitsets en schroefuittrekkers.

Zo voorkom je dolgedraaide schroeven

1. Kies altijd precies de juiste maat en het juiste profiel. Twijfel je, probeer dan eerst de grotere maat.
2. Druk de sleutel helemaal tot de bodem in de schroefkop.
3. Maak de kop eerst schoon met een priem of perslucht als er vuil of verf in zit.
4. Gebruik de korte kant van de sleutel voor de laatste aandraaiing en de eerste losdraaiing.
5. Draai niet harder vast dan nodig, zeker niet in kunststof, aluminium of zacht hout.
6. Gebruik bij een schroefmachine een lage koppelinstelling en eindig met de hand.

Is het toch misgegaan, dan krijg je een beschadigde schroef vaak nog los met een set schroefuittrekkers. Lukt dat niet, of zit de schroef in een onderdeel waar je niet zomaar in mag boren, schakel dan een vakman in.

Veilig werken

Draag werkhandschoenen met nitrilcoating voor grip, vooral bij vette of olieachtige bouten. Gebruik een veiligheidsbril als je met kracht werkt, met een schroefuittrekker boort of perslucht gebruikt om een kop schoon te blazen. Zet nooit een verlengpijp op een inbussleutel: de sleutel kan breken of uit de kop schieten. Werk je aan elektrische apparaten of installaties, maak die dan eerst spanningsloos. Werk aan elektra laat je over aan een erkend installateur.

Veelgestelde vragen

Kan ik een inbussleutel gebruiken voor een torxschroef?

Nee. Soms lijkt het te passen, maar je beschadigt de kop. Gebruik altijd een torxsleutel of torxbit in de juiste maat.

Wat is het voordeel van een kogelkop?

Met een kogelkop kun je schuin werken, tot ongeveer 25 graden. Dat is handig op moeilijk bereikbare plekken. Voor veel kracht gebruik je de rechte kant.

Welke maten heb ik nodig voor meubels?

Bij de meeste meubels en kasten kom je uit met inbus 3, 4, 5 en 6 mm. Een complete set is wel zo handig, omdat je dan nooit hoeft te zoeken.

Wat doe ik met een dolgedraaide inbusschroef?

Probeer eerst een torxbit die net iets groter is voorzichtig in de kop te tikken, of gebruik een schroefuittrekker. Lukt het niet, laat het dan over aan een vakman.

Lees ook: Hoe organiseer je een werkplaats of garage?

Lees ook: Hoe monteer je een keukenkast?

Waar vindt u alles voor deze klus?

Bij Saniso, de online winkel voor doe-het-zelvers en vakmensen, vindt u gereedschap, materialen en persoonlijke beschermingsmiddelen voor uw klus.

• Bekijk ons assortiment bouwgereedschap en onze werkkleding en PBM.
• Maak een klantaccount aan en bestel eenvoudig.
• Werkt u aan een groter project of wilt u de klus uit handen geven? Vraag een projectofferte aan.
• Plan een showroombezoek, minimaal 24 uur vooraf.
• Twijfelt u welk materiaal bij uw klus past? Neem contact met ons op.

Twijfelt u over de aanpak? Schakel dan gerust een vakman in.

Saniso – Bouw je huis met Saniso.