Veiligheidsschoenen kiezen: welke klasse past bij uw klus?

Uw voeten dragen u de hele werkdag, over puin, natte grond en losse planken. Goede werkschoenen beschermen ze tegen vallende materialen, spijkers en uitglijden, en zorgen dat u aan het eind van de dag nog prettig loopt.

Maar wat betekenen SB, S1P, S3 of S5 eigenlijk? En wat is er veranderd sinds de vernieuwde norm uit 2022? In deze gids leest u welke veiligheidsklasse bij uw klus past, waar u op let bij pasvorm en comfort, en wanneer het tijd is voor een nieuw paar.

Wat is het verschil tussen werkschoenen en veiligheidsschoenen?

Veiligheidsschoenen hebben een veiligheidsneus en voldoen aan de Europese norm EN ISO 20345. Die neus is getest met een valproef van 200 joule en een drukproef van 15 kilonewton. De klassen herkent u aan de letter S: SB, S1, S2 en verder.

Werkschoenen zonder veiligheidsneus vallen onder EN ISO 20347. Hun klassen beginnen met een O, zoals OB of O1. Ze beschermen dus niet tegen vallende voorwerpen op uw tenen.

De eerste vraag is daarom altijd: kan er iets op of tegen uw tenen komen? Op een bouwplaats is het antwoord bijna altijd ja. Kies dan een veiligheidsschoen.

💡 Tip: controleer of er een CE-markering op de schoen staat en lees de bijgeleverde informatie. Daarin staat waartegen de schoen beschermt, hoe u hem onderhoudt en hoe lang hij meegaat.

Wat betekenen SB, S1, S1P, S2, S3 en S5?

Elke klasse bouwt voort op de vorige. Hoe hoger de klasse, hoe meer beschermende eigenschappen erbij komen.

• SB: de basis. Een veiligheidsneus en een basistest op slipweerstand. De hiel mag open zijn.
• S1: SB plus een gesloten hielpartij, antistatische eigenschappen en een schokabsorberende hak.
• S1P: S1 plus een metalen antiperforatiezool tegen spijkers en andere scherpe voorwerpen. Heeft de schoen een zool die niet van metaal is, dan heet hij S1PL of S1PS.
• S2: S1 plus bovenmateriaal dat water een tijd tegenhoudt en weinig water opneemt (WPA). S2 heeft géén antiperforatiezool.
• S3: S2 plus een antiperforatiezool en een profielzool met grip. Met een niet-metalen zool heet hij S3L of S3S.
• S4 en S5: laarzen die helemaal van rubber of kunststof zijn. S4 is vergelijkbaar met S1. S5 heeft daarnaast een antiperforatiezool en een profielzool, net als S3 (ook als S5L of S5S).
• S6 en S7: nieuw sinds 2022. Dit zijn S2- en S3-schoenen waarvan de hele schoen waterbestendig is getest (WR).

Wat is er veranderd in de norm van 2022?

In 2022 is EN ISO 20345 vernieuwd. De belangrijkste wijzigingen voor u:

• Antiperforatiezool in drie soorten: P is een metalen zool, getest met een spijker van 4,5 millimeter. PL is een niet-metalen zool, getest met dezelfde dikke spijker. PS is een niet-metalen zool, getest met een dunnere spijker van 3,0 millimeter. Bij de niet-metalen zolen biedt PS dus meer bescherming tegen dunne, scherpe voorwerpen.
• Nieuwe namen: zo ontstaan klassen als S1PS, S1PL, S3L en S3S. Een schoen mag nu alleen S1P of S3 heten als de antiperforatiezool van metaal is.
• Slipweerstand is een basiseis: elke veiligheidsschoen moet slagen voor een test op een keramische tegel met een zeepoplossing. Daar hoort geen aparte code bij. De oude codes SRA, SRB en SRC zijn verdwenen.
• SR betekent extra grip: de schoen is ook getest op een keramische tegel met glycerine, een gladdere ondergrond. Staat er Ø op de schoen, dan is de slipweerstand niet getest.
• Water: WPA vervangt de oude code WRU. De code WR (hele schoen waterbestendig) is strenger getest en hoort bij de nieuwe klassen S6 en S7.
• Olie- en brandstofbestendigheid (FO) is geen standaardeis meer vanaf S1, maar een extra eigenschap.

Schoenen volgens de oude versie uit 2011 kunnen nog enige tijd in de handel zijn. Kijk daarom naar het jaartal van de norm op het label of in de productinformatie.

Wat betekenen de extra codes op het label?

Achter de klasse kunnen extra codes staan voor specifieke risico's. Een paar die u op de bouw vaak tegenkomt:

• SR: extra slipweerstand, getest met glycerine.
• FO: zool bestand tegen olie en brandstof.
• HRO: hittebestendige loopzool.
• CI / HI: isolatie tegen kou of hitte.
• M: middenvoetbescherming.
• AN: enkelbescherming.
• LG: laddergrip, een profiel dat houvast geeft op sporten.
• SC: slijtvaste overneus.

Welke veiligheidsklasse kiest u voor welke klus?

Welke klasse nodig is, volgt uit de risico's van het werk. Werkt u in loondienst, dan kiest uw werkgever de bescherming op basis van de risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) en stelt hij die kosteloos beschikbaar. Als vuistregel helpen deze vragen: is er gevaar voor uw tenen, werkt u nat en kunnen er scherpe voorwerpen door de zool komen?

Welke klasse kiest u op de bouwplaats?

Op een bouwplaats liggen spijkers, schroeven en puin, en werkt u vaak buiten in wisselend weer. Een S3-schoen of -laars (of S3L of S3S) is hier de gangbare keuze: neus, antiperforatiezool, waterafstotend bovenmateriaal en een profielzool. U vindt lage modellen bij onze lage schoenen en hoge modellen bij laarzen.

Wat draagt u bij sloopwerk?

Bij slopen komt u veel uitstekende spijkers, schroeven en scherpe resten tegen. Een S3-schoen of -laars is hier een logische keuze. Wilt u een flexibele, metaalvrije zool, let dan op de PS-uitvoering (S3S), die met de dunnere testspijker is beproefd. Kunnen er zware delen vallen, vraag dan naar middenvoetbescherming (M).

Welke schoen past bij tegelwerk?

Bij tegelen zit u veel op uw knieën en buigt uw voet steeds door. Een soepele, lichte schoen loopt dan prettiger. Ligt er nog puin of liggen er tegelscherven op de vloer, kies dan een schoen met antiperforatiezool (S1P, S1PL, S1PS of een S3-variant). Werkt u op gladde tegels met water of lijm, dan geeft SR extra zekerheid. Bescherm ook uw knieën met kniebeschermers.

Wat is voldoende bij binnen afwerken?

Werkt u in een droge, opgeruimde ruimte zonder risico op spijkers in de vloer, bijvoorbeeld bij het monteren of afwerken? Dan is een S1-schoen vaak voldoende. Liggen er wel schroeven of spijkers rond, kies dan S1P, S1PL of S1PS.

Wat kiest u bij nat werk, beton en modder?

Staat u in water, modder of nat beton, kies dan een S5-laars van rubber of kunststof, of een S7-schoen als u liever leer draagt. Nat cement is sterk bijtend en kan brandwonden geven als het tegen de huid blijft zitten. Kies daarom een laars die hoog genoeg is en draag uw broek over de laars, niet erin. Bekijk onze regenlaarzen, waaronder veiligheidsrubberlaarzen.

Stalen neus of composiet neus: wat is het verschil?

Beide moeten voldoen aan dezelfde eisen uit EN ISO 20345: een valproef van 200 joule en een drukproef van 15 kilonewton. Met een gecertificeerde schoen bent u dus met beide goed beschermd.

• Stalen neus: dun en sterk, met een slank model. Wel zwaarder, en staal geleidt kou en warmte. Bij metaaldetectoren gaat hij af.
• Composiet neus: van kunststof of vezelmateriaal. Lichter, metaalvrij en isoleert beter tegen kou en warmte. Om dezelfde sterkte te halen is de neus soms iets dikker.

💡 Tip: loopt u veel, of werkt u vaak buiten in de kou? Dan merkt u het lagere gewicht en de isolatie van composiet al snel.

Waarom is een antiperforatiezool zo belangrijk?

Een spijker in een plank of een scherp stuk metaal gaat zonder bescherming zo door een gewone zool. Een antiperforatiezool (tussenzool) houdt dat tegen. S1 en S2 hebben zo'n zool niet; S1P, S3 en S5 wel.

• Metalen zool (P): stevig en vertrouwd, getest met een spijker van 4,5 millimeter.
• Niet-metalen zool (PL of PS): bijvoorbeeld van textiel. Lichter en soepeler, en metaalvrij. PS is getest met de dunnere spijker.

Geen enkele zool is onder alle omstandigheden ondoordringbaar. Houd looproutes dus ook zo veel mogelijk vrij van spijkers en scherpe resten.

Hoe zorgt u voor een goede pasvorm en comfort?

Een veiligheidsschoen die knelt, draagt u niet graag. En een schoen die u niet draagt, beschermt niet.

• Meet of pas aan het eind van de dag. Uw voeten zetten in de loop van de dag iets uit.
• Pas met de sokken die u op het werk draagt en meet staand, niet zittend. Neem de maat van uw grootste voet.
• Let op teenruimte. Uw tenen moeten kunnen bewegen en mogen de neus niet raken. Als richtlijn wordt vaak minstens 1 centimeter tussen uw langste teen en de punt van de schoen aangehouden.
• Kijk ook naar de breedte. Vooral bij een veiligheidsneus is ruimte aan de voorkant belangrijk. Heeft u brede voeten, kies dan een bredere leest.
• Uw hiel moet stevig zitten en mag niet omhoog schuiven als u loopt. Loop een paar passen, ga door uw knieën en voel of er iets drukt.

Gebruikt u steunzolen? Een andere inlegzool verandert de geteste schoen. Kies daarom een zool die de schoenfabrikant voor dat model heeft goedgekeurd. In onze schoenaccessoires vindt u onder meer inlegzolen; controleer altijd of ze bij uw schoen passen volgens de fabrikant.

Hoe onderhoudt u uw werkschoenen?

Met goed onderhoud blijven uw schoenen langer comfortabel en veilig.

• Borstel en was modder, cement en vuil regelmatig van de zolen en het bovenwerk.
• Behandel glad leer regelmatig met schoenpoets of verzorgingsmiddel. Borstel suède en spray het af en toe in met een waterafstotend middel.
• Laat natte schoenen goed drogen en bewaar ze op een koele, droge plek.
• Volg altijd de onderhoudsinstructies van de fabrikant.

💡 Tip: zet een reservepaar niet jarenlang weg in een vochtige schuur of kelder. Zolen van polyurethaan (PU) kunnen dan uit zichzelf gaan afbrokkelen.

Wanneer zijn uw werkschoenen aan vervanging toe?

Er bestaat geen vaste houdbaarheidsdatum: hoe snel een schoen slijt, hangt vooral af van het werk en de ondergrond. Vervang uw schoenen in elk geval als:

• de neus is ingedeukt, gebroken of zichtbaar is geworden, of als er iets zwaars op is gevallen;
• de zool is doorboord, gescheurd of loslaat van het bovenwerk;
• het profiel van de loopzool is versleten, zodat u minder grip heeft;
• het bovenmateriaal gescheurd is;
• de schoen uw voet niet meer goed ondersteunt of niet meer goed zit.

Twijfelt u of de schoen u nog beschermt? Dan is het tijd voor een nieuw paar.

Checklist: welke veiligheidsschoen past bij u?

• Kan er iets op uw tenen vallen? Kies een veiligheidsschoen (EN ISO 20345).
• Liggen er spijkers, schroeven of scherpe resten? Kies S1P, S1PL, S1PS of hoger.
• Werkt u buiten of nat? Kies S3; staat u in water of nat beton, kies S5 of S7.
• Werkt u op gladde vloeren? Let op de code SR.
• Staal of composiet: kies wat bij uw werk en comfort past.
• Pas aan het eind van de dag, met werksokken, en let op teenruimte en breedte.
• Controleer uw schoenen regelmatig op schade aan neus, zool en profiel.

Lees ook onze gids over veilig werken op de bouwplaats.

Veelgestelde vragen over veiligheidsschoenen

Wat is het verschil tussen S1P en S3?

Beide hebben een veiligheidsneus, een gesloten hiel, antistatische eigenschappen, een schokabsorberende hak en een metalen antiperforatiezool. S3 heeft daarnaast waterafstotend bovenmateriaal en een profielzool, en is daardoor geschikter voor buiten en nat werk.

Wat betekent S3S of S1PS?

De S of PS betekent dat de schoen een niet-metalen antiperforatiezool heeft die is getest met een spijker van 3,0 millimeter. Bij L of PL is de niet-metalen zool getest met een spijker van 4,5 millimeter.

Wat betekent SR op veiligheidsschoenen?

Sinds de norm van 2022 moet elke veiligheidsschoen slagen voor een basistest op slipweerstand. SR betekent dat de schoen ook is getest op een keramische tegel met glycerine. SR vervangt de oude codes SRA, SRB en SRC.

Is een composiet neus even veilig als een stalen neus?

Ja, beide moeten dezelfde valproef van 200 joule en drukproef van 15 kilonewton doorstaan. Composiet is lichter en isoleert beter; staal is slanker.

Welke veiligheidsschoenen heb ik nodig op de bouwplaats?

Op de bouwplaats is S3 (of S3L of S3S) de gangbare keuze. Staat u in water, modder of nat beton, dan is een S5-laars geschikter.

Wanneer moet ik mijn veiligheidsschoenen vervangen?

Als de neus beschadigd of zichtbaar is, de zool doorboord is of loslaat, het profiel versleten is of de schoen niet meer goed zit. Is er iets zwaars op de neus gevallen, vervang de schoen dan ook.

Mag ik eigen steunzolen in mijn veiligheidsschoenen gebruiken?

Een andere inlegzool verandert de geteste schoen. Gebruik daarom alleen een inlegzool die de fabrikant van de schoen voor dat model heeft goedgekeurd.

Veilig aan de slag met Saniso

Bij Saniso, de online bouwmarkt voor bouwen en verbouwen, vindt u veiligheidsschoenen, werkkleding en PBM naast bouwmaterialen en gereedschap.

• Bekijk ons schoeisel: lage schoenen, laarzen en rubberlaarzen.
• Maak uw uitrusting compleet met werkkleding en ons hele assortiment werkkleding & PBM.
• Maak een klantaccount aan en bestel eenvoudig.
• Werkt u aan een groter project? Vraag een projectofferte aan.
• Plan een showroombezoek in Zwaag, minimaal 24 uur vooraf.
• Twijfelt u welke veiligheidsklasse bij uw klus past? Neem contact met ons op.

Saniso – Bouw je huis met Saniso.