Hoe vervang je een radiator? Stappenplan voor doe-het-zelvers

op nov. 03, 2026

in Installation & DIY Guides, Doe-het-zelf handleidingen & bouwtips

Hoe vervang je een radiator? Stappenplan voor doe-het-zelvers

Is uw oude radiator lelijk, roestig of past hij niet meer bij de ruimte? Dan kunt u hem vervangen door een nieuwe. Met de juiste voorbereiding is het ophangen en aankoppelen van een radiator met dezelfde aansluitmaat een klus die een handige doe-het-zelver goed kan doen. In dit stappenplan leest u hoe u opmeet, de oude radiator veilig losneemt, de nieuwe beugels plaatst en de radiator aankoppelt. Werk rustig: het gaat om warm, vuil cv-water, een zware radiator en boren in de muur.

👷 Een vakman inschakelen is nooit overbodig. Moeten de leidingen worden verlegd, heeft de nieuwe radiator een andere aansluitmaat, sluiten de kranen niet goed af, moet de hele cv-installatie worden afgetapt of twijfelt u over het vermogen dat de ruimte nodig heeft? Laat het dan over aan een erkend installateur. Aan de cv-ketel, gas en elektra werkt u nooit zelf.

Wat moet u nagaan voordat u begint?

Aansluitmaat: meet de hart-op-hartafstand tussen de twee aansluitingen van de oude radiator en kijk of die onder, aan de zijkant of in het midden zitten. Kiest u een nieuwe radiator met precies dezelfde aansluitmaat, dan hoeft er niets aan het leidingwerk te veranderen.
Afmetingen en vermogen: meet hoogte, breedte en de afstand tot de vloer en de vensterbank. Een radiator moet genoeg warmte afgeven voor de ruimte. Twijfelt u, vraag dan advies aan een installateur.
Kranen: controleer of de radiator een radiatorkraan (vaak een thermostaatkraan) en aan de andere kant een voetventiel heeft. Beide moeten goed dicht kunnen. Lekt er toch water na het dichtdraaien, stop dan en laat een installateur de installatie aftappen.
Muur: kijk of de muur de nieuwe radiator gevuld met water kan dragen. Bij een holle wand of gipsplaat is extra bevestiging nodig. Lees ook onze blog over zware dingen aan de muur hangen.
Elektrische radiatoren: gaat het om een elektrische radiator of een radiator met een elektrisch verwarmingselement? Laat het aansluiten dan over aan een erkend installateur.

Wat heeft u nodig?

Naast de nieuwe radiator met bijbehorende beugels en koppelingen heeft u het volgende nodig.

Gereedschap

Een rolmaat met autolock, een timmermanspotlood en een waterpas van 60 cm om op te meten en af te tekenen.
Een multifunctionele wanddetector om leidingen en kabels in de muur op te sporen voordat u boort.
Een accuboormachine of een klopboormachine met een set steenboren voor steen en beton. Lees vooraf onze blog over accuboor, klopboor of boorhamer.
Een universele plug die past bij uw muur en de schroeven van de beugels, en een schroevendraaierset. Meer over de keuze in onze blog over de juiste plug voor beton, baksteen en gasbeton.
Een waterpomptangenset, een verstelbare sleutel en een steek-ringsleutelset om de koppelingen los en vast te draaien, en een inbussleutelset voor het voetventiel. Meer over tangen in onze koopgids voor waterpomptangen en pijptangen.
Een oplaadbare ledwerklamp voor goed zicht achter en onder de radiator.

Beschermen en water opvangen

Leg afdekfolie en oude handdoeken op de vloer onder de radiator. Meer tips in onze blog over uw vloer beschermen tijdens een verbouwing.
Een platte emmer van 12 liter om het water op te vangen en een grotere bouwemmer om het af te voeren.
Een microvezeldoek om druppels direct op te nemen en later lekkages te controleren.
Een radiatorkwast om de muur achter de radiator bij te werken, nu u er goed bij kunt.

Persoonlijke beschermingsmiddelen

Cv-water is vuil en kan nog warm zijn, en een radiator is zwaar. Draag daarom werkhandschoenen met nitrilcoating, een veiligheidsbril bij het boren en bij het losdraaien van de koppelingen, veiligheidsschoenen met stalen neus, zoals de lage veiligheidsschoen S3S, voor als de radiator uit uw handen glipt, kniebeschermers omdat u veel op de vloer werkt en een stevige werkbroek.

Stappenplan: hoe vervangt u een radiator?

Meet op en kies de nieuwe radiator. Noteer de hart-op-hartmaat van de aansluitingen, de hoogte, de breedte en de afstand tot de vloer. Kies een nieuwe radiator met dezelfde aansluitmaat. Wijkt die af, laat het leidingwerk dan aanpassen door een installateur.
Zet de verwarming uit en laat afkoelen. Zet de thermostaat laag en schakel de cv-ketel uit volgens de handleiding van de ketel. Wacht tot de radiator en de leidingen koud zijn.
Dek af en zet alles klaar. Leg de afdekfolie en handdoeken onder de radiator en zet de emmers en de doek binnen handbereik.
Sluit de radiator af. Draai de radiatorkraan helemaal dicht. Draai daarna het voetventiel aan de andere kant dicht, meestal met een inbussleutel of de verstelbare sleutel. Tel het aantal slagen, zodat u het voetventiel later weer even ver kunt openen.
Laat de radiator leeglopen. Houd de kraan of het voetventiel met een waterpomptang tegen en draai met de verstelbare sleutel de wartel (koppeling) aan de onderkant voorzichtig een stukje los. Laat het water in de emmer lopen. Draai de ontluchtingsnippel open, dan loopt de radiator sneller leeg. Een radiator kan meerdere liters bevatten, dus leeg de emmer op tijd in de bouwemmer.
Haal de oude radiator weg. Draai beide koppelingen helemaal los en til de radiator met twee personen recht omhoog van de beugels. Houd hem rechtop of kantel hem met de aansluitingen omhoog, zodat er geen vuil water op de vloer loopt.
Werk de muur bij en plaats de nieuwe beugels. Haal de oude beugels weg als ze niet passen bij de nieuwe radiator. Werk de muur bij met de radiatorkwast. Teken de nieuwe beugels af met rolmaat, potlood en waterpas, volgens de montagehandleiding van de radiator. Scan de muur met de wanddetector, boor de gaten met de boormachine en een steenboor, zet de pluggen en schroef de beugels vast. Is een oud gat uitgescheurd, lees dan onze blog over een uitgescheurde plug herstellen.
Hang de nieuwe radiator op. Hang de radiator met twee personen op de beugels en controleer met de waterpas of hij goed hangt. Zet de ontluchtingsnippel en de afsluitdop op de juiste plek, zoals de fabrikant aangeeft.
Koppel de radiator aan. Draai de koppelingen met de hand aan en zet ze daarna vast met de verstelbare sleutel, terwijl u met een waterpomptang tegenhoudt. Gebruik de afdichting en de ringen die de fabrikant voorschrijft en draai niet te hard aan.
Open de kranen en controleer op lekkage. Draai het voetventiel weer even ver open als het stond en open de radiatorkraan. Houd een droge doek onder alle koppelingen. Druppelt er iets, draai de koppeling dan een klein stukje bij.
Vul bij, ontlucht en controleer de druk. Zet de cv-ketel weer aan, ontlucht de nieuwe radiator en controleer de waterdruk van de installatie. Vul zo nodig bij volgens de handleiding van de ketel. Hoe u dat doet, leest u in onze blog over radiatoren ontluchten en de verwarmingsdruk controleren. Controleer de koppelingen de volgende dag nog een keer.

Klusser meet met een liniaal de maat van een witte radiator onder een raam op

Welke fouten maakt u snel?

Een radiator kopen met een andere aansluitmaat, waardoor het leidingwerk alsnog moet worden aangepast.
Beginnen terwijl de radiator nog warm is of de cv-ketel nog aanstaat.
De koppeling losdraaien zonder tegen te houden, waardoor de kraan of de leiding verdraait of beschadigt.
Te weinig emmers en handdoeken klaarzetten voor het water dat uit de radiator komt.
Boren zonder de muur eerst te scannen op leidingen en kabels.
Een plug kiezen die niet past bij de muur, zodat de beugels het gewicht van de gevulde radiator niet houden.
Vergeten te ontluchten en de waterdruk te controleren na het vullen.

Hoe werkt u veilig?

Heet water: werk alleen aan een koude radiator met de cv-ketel uit. Cv-water kan nog lang warm blijven.
Gewicht: een radiator is zwaar en onhandig. Til met twee personen, houd uw rug recht en draag veiligheidsschoenen met stalen neus.
Boren: scan eerst met de wanddetector, draag een veiligheidsbril en houd kinderen en huisdieren uit de buurt.
Vuil water: cv-water is zwart en vlekt. Draag werkhandschoenen en dek de vloer goed af.
Gas en elektra: werk nooit aan de cv-ketel, de gasleiding of de elektra. Dat is werk voor een erkend installateur.

Lees meer over veilig werken in onze blog over veilig werken op de bouwplaats. Alle beschermingsmiddelen vindt u in ons assortiment werkkleding en PBM, zie de link onderaan deze blog.

💡 Maak een foto van de oude radiator met de kranen en koppelingen voordat u iets losdraait. Dan weet u precies hoe alles weer terug moet, en hoeveel slagen het voetventiel openstond.

👷 Moeten er leidingen worden verlegd, vervangt u meerdere radiatoren tegelijk, heeft u vloerverwarming in combinatie met radiatoren of moet de hele installatie worden afgetapt en opnieuw gevuld? Schakel dan een erkend installateur in. Die heeft de kennis en het gereedschap om het veilig en lekvrij te doen. Lees ook onze blog over het winterklaar maken van je huis.

Veelgestelde vragen

Kan ik een radiator vervangen zonder de hele cv-installatie af te tappen?

Vaak wel, als de radiatorkraan en het voetventiel goed dicht kunnen. Dan tapt u alleen de radiator zelf af. Sluiten de kranen niet goed, laat de installatie dan aftappen door een installateur.

Moet de nieuwe radiator dezelfde maat hebben?

De aansluitmaat (hart-op-hart) moet gelijk zijn als u het leidingwerk niet wilt aanpassen. Hoogte en breedte mogen verschillen, zolang de radiator genoeg warmte geeft en de aansluitingen op dezelfde plek uitkomen.