Veiligheidshelmen voor de vakman: professioneel kiezen en gebruiken

Op de bouwplaats is de veiligheidshelm misschien wel het bekendste stuk persoonlijke bescherming. Toch zie je in de praktijk nog vaak helmen die te los zitten, achterstevoren worden gedragen of al jaren in de zon op het dashboard liggen. Een helm beschermt alleen goed als hij geschikt is voor het werk, goed past en in goede staat is. Juist daar maakt het vakmanschap het verschil: wie zijn uitrusting kent en onderhoudt, werkt veiliger en geeft het goede voorbeeld aan collega's en leerlingen.

👷 Een ervaren vakman herkent risico's die een ander over het hoofd ziet. Twijfel je of een helm voldoende is voor een bepaalde taak, overleg dan met je leidinggevende of de veiligheidskundige op het project. Goed advies is nooit overbodig.

Waartegen beschermt een veiligheidshelm?

Een industriële veiligheidshelm is in de eerste plaats gemaakt om je hoofd te beschermen tegen vallende voorwerpen, zoals een stuk gereedschap, een bout of puin van een steiger. Daarnaast beschermt hij tegen stoten tegen balken, leidingen of uitstekende delen. De schaal verdeelt de klap en het binnenwerk (het hoofdband- en bandensysteem) houdt afstand tussen de schaal en je schedel, zodat de energie niet direct op je hoofd terechtkomt.

⚠️ Een helm is geen vervanging voor andere maatregelen. Afzettingen, kantplanken, netten en een opgeruimde werkplek blijven nodig. De helm is de laatste verdedigingslinie.

Normen op hoofdlijnen

• EN 397 is de bekende norm voor industriële veiligheidshelmen op de bouw. Deze helmen zijn bedoeld tegen vallende voorwerpen van boven.
• Voor werk op hoogte, zoals op daken of bij klimwerk, worden vaak helmen gebruikt met een stevige kinband, zodat de helm bij een val of misstap blijft zitten. Daarvoor gelden aparte eisen.
• Voor werk aan of nabij elektrische installaties gelden weer andere eisen. Dat werk is voorbehouden aan bevoegde en erkende installateurs.

Kijk altijd op het etiket in de helm en op de productpagina welke normen en toepassingen gelden. Kies een helm die past bij de risico's van jouw werk, niet alleen bij je voorkeur.

Welke helm kies je?

Op Saniso vind je verschillende uitvoeringen, bijvoorbeeld de witte veiligheidshelm EVO3, de gele veiligheidshelm Helius, de gele veiligheidshelm Evolution 2 en de oranje veiligheidshelm. Let bij het kiezen op:

• Pasvorm en verstelling. Een draaiknop achter op het hoofdband maakt het makkelijk om de helm met één hand goed af te stellen, ook met handschoenen aan.
• Gewicht en ventilatie. Wie de hele dag een helm draagt, merkt elk gram. Ventilatieopeningen helpen tegen zweten in de zomer.
• Zweetband. Een vervangbare zweetband is prettiger en hygiënischer.
• Bevestigingspunten. Sleuven aan de zijkant voor oorkappen of een gelaatsscherm maken de helm breder inzetbaar.
• Kleur. Op veel projecten geeft de kleur de functie aan, bijvoorbeeld wit voor leidinggevenden en een andere kleur voor uitvoerenden of bezoekers. Volg de afspraken op jouw project.

Kinband: wanneer en welke?

Bij bukken, opkijken of werken op een steiger kan een helm zonder kinband makkelijk afvallen, precies op het moment dat je hem nodig hebt. Een kinband houdt de helm op zijn plek:

• Een eenvoudige kinband is geschikt voor dagelijks werk waarbij je veel bukt of omhoog kijkt.
• Een vierpunts kinband geeft meer houvast bij werk op hoogte en in wind.
• Een kinband Neck is een alternatief dat de helm van achteren extra vastzet.

Werk je op hoogte, combineer de helm dan met de juiste valbeveiliging, zoals een veiligheidsharnas, en laat je instrueren over het gebruik.

Accessoires die je helm compleet maken

• Gezichtsbescherming: bij slijpen, hakken of werken met vloeistoffen beschermt een gelaatsscherm Horizon je hele gezicht. Draag daaronder altijd ook een veiligheidsbril.
• Gehoorbescherming: oorkappen beschermen tegen het lawaai van boren, zagen en slopen. Meer daarover lees je in onze blog over gehoorbescherming.
• Licht: een ledhoofdlamp houdt je handen vrij in kruipruimtes, schachten en donkere hoeken. Voor de hele werkplek is een oplaadbare ledwerklamp handig; zie ook onze blog over werklampen.
• Kou: in de winter houdt een 3-in-1 bivakmuts je hoofd en nek warm. Controleer dat de helm daarna nog goed past en niet gaat schuiven.

⚠️ Plak geen stickers met oplosmiddelhoudende lijm op de schaal, boor geen gaten en verf de helm niet. Dat kan het materiaal verzwakken. Gebruik alleen accessoires die voor jouw helm bedoeld zijn.

Goed dragen en afstellen

1. Stel het hoofdband zo af dat de helm recht op je hoofd zit, net boven je wenkbrauwen, en niet wiebelt als je je hoofd schudt.
2. Draag de helm met de klep naar voren, tenzij de fabrikant aangeeft dat achterstevoren dragen is toegestaan.
3. Draag geen pet of dikke muts onder de helm, tenzij het een onderdeel is dat daarvoor geschikt is. Anders past het binnenwerk niet meer goed.
4. Sluit de kinband zo dat er nog net een vinger tussen past.
5. Zet je helm op zodra je het terrein betreedt en houd hem op tot je het terrein verlaat.

Controle en vervangen

Controleer je helm vóór gebruik op scheuren, deuken, verkleuring en brosse plekken. Kijk ook naar het binnenwerk: zijn de banden nog heel en klikken de bevestigingen goed vast?

• Na een klap altijd vervangen, ook als je niets ziet. De schaal kan van binnen beschadigd zijn.
• Let op de leeftijd. Kunststof veroudert door zonlicht, hitte en kou. In de helm staat meestal een productiedatum. Volg de levensduur die de fabrikant opgeeft.
• Bewaar de helm goed: droog, uit de zon en niet achter de autoruit of in de laadbak.
• Maak hem schoon met lauw water en een milde zeep. Gebruik geen oplosmiddelen.

Helm en de rest van je PBM

Een helm werkt het best als onderdeel van een compleet pakket. Denk aan veiligheidsschoen, handschoenen, een bril en zo nodig gehoorbescherming en zichtbare kleding. Welke veiligheidsklasse schoenen je nodig hebt, lees je in onze blog over de veiligheidsklassen S1, S1P, S2 en S3. Meer over veilig werken op de bouwplaats vind je in onze blog over veilig werken op de bouwplaats.

Veelgestelde vragen

Mag ik een helm van een collega lenen?

Liever niet. Een helm moet op jouw hoofd afgesteld zijn en je weet niet of hij eerder een klap heeft gehad. Op veel projecten zijn bezoekershelmen beschikbaar.

Moet ik mijn helm vervangen als hij is gevallen?

Een val van een kleine hoogte op een zachte ondergrond is meestal geen probleem, maar controleer de helm goed. Is hij hard gevallen of heeft hij een klap opgevangen, vervang hem dan.

Is een helm met kinband altijd beter?

Een kinband zorgt dat de helm blijft zitten. Bij werk op hoogte, bij wind en als je veel bukt is dat een groot voordeel. Volg altijd de regels van het project en de instructies van de fabrikant.

Hoe weet ik welke kleur ik moet dragen?

Dat bepaalt het project of je werkgever. Vraag het bij de start van het werk na.

Lees ook: Grip en gevoel: werkhandschoenen met nitrilcoating en noppen

Waar vindt u alles voor deze klus?

Bij Saniso, de online winkel voor doe-het-zelvers en vakmensen, vindt u gereedschap, materialen en persoonlijke beschermingsmiddelen voor uw klus.

• Bekijk ons assortiment bouwgereedschap en onze werkkleding en PBM.
• Maak een klantaccount aan en bestel eenvoudig.
• Werkt u aan een groter project of wilt u de klus uit handen geven? Vraag een projectofferte aan.
• Plan een showroombezoek, minimaal 24 uur vooraf.
• Twijfelt u welk materiaal bij uw klus past? Neem contact met ons op.

Twijfelt u over de aanpak? Schakel dan gerust een vakman in.

Saniso – Bouw je huis met Saniso.