Veiligheidstip van de week: veilig werken in de kou op de bouw

De ochtenden worden donkerder, het regent vaker en straks ligt er rijp op de steiger. Werkt u buiten op de bouw of aan uw eigen huis, dan brengt de kou extra risico's mee. Koude handen pakken minder goed vast, natte planken worden glad en in de schemering ziet u een obstakel of een kabel sneller over het hoofd. En als u het koud en nat hebt, neemt uw concentratie af. Zo gaat u daar veilig mee om.

Waarom is werken in de kou riskanter?

Uw lichaam houdt de kern op ongeveer 37 °C. Als het koud is, stroomt er minder bloed naar handen en voeten. Vingers worden stijf en gewrichten bewegen minder soepel. Wind maakt het erger: die blaast de warmte weg die uw kleding vasthoudt, en een vochtige huid koelt in de wind extra snel af. Nat en koud tegelijk is de combinatie die u het meest moet vermijden.

Hoe voorkomt u uitglijden en vallen?

Bij regen, sneeuw of ijzel worden daken, steigers, trappen en ladders glad. Wat normaal veilig is, kan dan ineens onveilig zijn.

• Maak looproutes, toegangen, trappen, ladders en steigers sneeuw- en ijsvrij vóórdat u ze gebruikt.
• Strooi zout of zand en gebruik antislip op treden.
• Loop niet door plassen en kies schoeisel met goede grip.
• Waait het hard? Werk dan extra voorzichtig op hoogte en zet losse materialen vast, zodat ze niet wegwaaien.

Hoe blijft u zichtbaar als het vroeg donker is?

In het najaar begint u vaak in het donker. Zorg dat de werkplek en de looproutes goed verlicht zijn, zodat u niet struikelt over materiaal of kabels. Een hoofdlamp of helmlamp geeft licht waar u kijkt; richt hem wel zo dat u anderen niet verblindt. Draag reflecterende kleding, bij voorkeur met lange mouwen, zodat machinisten en collega's u op tijd zien.

Hoe houdt u handen en lichaam warm?

Kleed u in lagen, zodat u een laag kunt uittrekken voordat u gaat zweten. Is uw kleding nat geworden, ook sokken of handschoenen? Vervang die dan meteen. Meer over de juiste lagen en schoenen leest u in onze blog over buiten werken in de winter.

• Pak koude materialen met handschoenen aan.
• Laat gereedschap niet buiten of in een koude bus liggen, zeker niet 's nachts. Gereedschap met isolerende handgrepen voelt minder koud aan.
• Sta niet lang stil en wissel van houding; zet bij werk op één plek iets isolerends onder uw voeten tegen de koude grond.
• Maak stijve gewrichten even los voordat u zwaar tilt of op hoogte gaat werken.
• Werkt u met lijm, kit of mortel? Controleer op de verpakking of het technische blad bij welke temperatuur u het mag verwerken.

Checklist: veilig werken in de kou

• Zijn looproutes, trappen, ladders en steiger sneeuw- en ijsvrij?
• Is de werkplek goed verlicht en draag ik reflecterende kleding?
• Draag ik lagen, warme handschoenen en schoenen met goede grip?
• Heb ik droge reservekleding, sokken en handschoenen bij me?
• Heb ik een warme plek voor de pauze en iets warms te drinken?
• Zijn losse materialen vastgezet bij harde wind?

💡 Tip: neem een paar extra handschoenen en sokken mee in een plastic zak. Zo hebt u altijd iets droogs om te wisselen als het nat wordt.

Plan vaker een korte pauze in een warme ruimte en drink iets warms. Kunt u de werkplek afschermen tegen wind en regen, doe dat dan. En wordt het echt onveilig, bijvoorbeeld door ijzel op de steiger, dan stopt u. Wilt u meer weten over veilig werken in het algemeen? Lees dan onze gids veilig werken op de bouwplaats.

Wat vragen vakmensen en klussers vaak over werken in de kou?

Hoe herken ik onderkoeling?

Bij onderkoeling zakt de lichaamstemperatuur onder 35 °C. Signalen zijn een koude, bleke huid, soms blauwe lippen of vingers en onbeheersbaar rillen. Breng iemand naar een warme plek, trek natte kleding uit en wikkel hem in dekens. Wordt iemand suf, bel dan 112.

Helpt een slok alcohol tegen de kou?

Nee. Alcohol warmt niet op. Kies liever een warme drank zonder alcohol.

Mag ik stoppen als het te koud is?

In de bouw mag het werk worden stilgelegd bij een gevoelstemperatuur van -6 °C of lager, en ook als de werkplek door sneeuw of ijzel niet veilig bereikbaar is. Overleg altijd met uw leidinggevende.

Veilig verder klussen met Saniso

• Bekijk onze reflecterende gevoerde jassen en thermo-ondergoed voor het werk.
• Vind ook werkhandschoenen, winterlaarzen, mutsen met lamp en andere werkkleding en persoonlijke beschermingsmiddelen.
• Vragen over uw klus of de juiste bescherming? Neem contact met ons op.

Saniso – Bouw je huis met Saniso.