Lassen: persoonlijke bescherming op hoofdlijnen

Kort antwoord: bij lassen bescherm je ogen en gezicht met een lashelm met automatisch verdonkerend filter, je handen met leren lashandschoenen en je lichaam met brandvertragende laskleding zonder open zakken of synthetische lagen. Daarbij horen hoge leren veiligheidsschoenen, gehoorbescherming bij lawaai en een veiligheidsbril onder de helm. Lasrook pak je eerst aan de bron aan met afzuiging. Adembescherming is een aanvulling, geen vervanging. Lassen blijft vakwerk: een vakman is nooit overbodig.

Lees dit artikel ook in het Engels: Welding: personal protective equipment in outline.

Waarom lassen extra bescherming vraagt

Bij lassen komen vijf risico's tegelijk samen: fel licht met uv- en infraroodstraling, hitte en spatten, lasrook, lawaai bij slijpen en hameren, en elektriciteit. In de winter komt daar iets bij. De deuren van de werkplaats blijven dicht tegen de kou, waardoor lasrook langer blijft hangen. Juist dan is goede afzuiging belangrijk.

Werkgevers kijken eerst naar maatregelen aan de bron, zoals afzuiging en een veilige werkplek. PBM zijn de laatste stap. Maar zonder de juiste PBM kun je niet veilig lassen. Hoe dat in het algemeen op de bouw werkt, lees je in onze blog over veilig werken op de bouwplaats.

Overzicht: welke PBM bij lassen?

Ogen en gezicht: de lashelm

Lasflits ontstaat al na een paar seconden zonder bescherming. Je merkt het pas uren later: branderige ogen, tranen en het gevoel van zand in je ogen. Een automatisch verdonkerende lashelm Hyperion met automatisch verdonkerend filter schakelt binnen een fractie van een seconde naar donker. Zo heb je je handen vrij en zie je het werkstuk voordat je de boog trekt. Stel de donkerte in op het lasproces en de stroomsterkte. Hoe hoger de stroom, hoe donkerder.

Draag onder de helm altijd een veiligheidsbril. Bij het bikken van slak of het slijpen van een lasnaad klap je de helm vaak omhoog. Voor slijpwerk is een gelaatsscherm over de bril beter. Meer over oogletsel lees je in onze veiligheidstip over oogletsel voorkomen, en over veilig slijpen in onze blog over werken met de slijptol.

⚠️ Ook omstanders krijgen lasflits. Zet lasschermen of lasgordijnen rond de werkplek en waarschuw collega's voordat je begint.

Handen, lichaam en voeten

leren lashandschoenen van dik leer beschermen tegen hitte, spatten en uv-straling. Voor elektrode- en MIG/MAG-lassen kies je type A volgens EN 12477. Voor fijn TIG-werk zijn dunnere handschoenen van type B prettiger. Lees meer over handschoenen kiezen in onze koopgids voor werkhandschoenen.

Laskleding is brandvertragend en sluit goed af aan hals en polsen. Vermijd synthetische kleding: die smelt bij een spat in je huid. Draag geen broek met omslag en geen open borstzakken, want spatten blijven daarin liggen. Een leren schort of mouwen helpt bij lassen boven je hoofd.

Een leren lassersschoen S3L heeft een gesloten bovenkant en snelsluiting, zodat je hem snel uittrekt als er toch een spat in valt. Welke veiligheidsklasse bij welk werk past, staat in onze blog over het kiezen van veiligheidsschoenen.

Lasrook: eerst afzuigen, dan pas een masker

Lasrook bestaat uit fijne metaaldeeltjes en gassen en geldt als kankerverwekkend. De belangrijkste regel: zuig de rook af waar hij ontstaat. Dat kan met een afzuigarm, een afzuigtoorts of een mobiele afzuigunit. Alleen een deur of raam openzetten is meestal niet genoeg. Houd je hoofd buiten de rookpluim.

Adembescherming is een aanvulling. Een FFP3-stofmasker helpt bij kort werk, maar moet goed aansluiten en past niet onder elke helm. Bij langdurig lassen of rvs en gegalvaniseerd staal is een helm met aangeblazen lucht een betere keuze. In een besloten ruimte, zoals een tank of kruipruimte, gelden extra regels en is onafhankelijke adembescherming nodig.

Gehoor en werkplek

Lassen zelf is niet altijd luid, maar bikken, slijpen en richten met een hamer wel. Draag bij 85 dB(A) of meer gehoorbescherming, zoals oordopjes of oorkappen. Lees meer in onze blog over gehoorbescherming.

Houd de werkplek opgeruimd en goed verlicht met een oplaadbare ledwerklamp, zodat je niet struikelt over kabels. Zie ook onze blog over werklampen.

Apparaat en toebehoren

Of je nu werkt met een elektrode-lasapparaat (MMA) en laselektroden E7018 of met een MIG/MAG-lasapparaat en MIG-lasdraad SG2: controleer kabels, massaklem en toorts voor gebruik. Zet de massaklem dicht bij de lasnaad. Met een MIG/MAG-lastang maak je het gasmondstuk schoon en knip je draad af. Een grip-lastang met brede bekken houdt het werkstuk vast zodat je handen uit de buurt blijven. Borstel de naad na met een staalborstel.

Veilig werken

💡 Leg brandbaar materiaal minstens een paar meter weg, houd een blusmiddel binnen handbereik en controleer de werkplek nog een tijd na afloop op smeulende resten.

⚠️ Las nooit met natte handschoenen of kleding, en werk niet op een natte vloer. Repareer kabels, stekkers of het apparaat niet zelf: laat het apparaat periodiek keuren door een deskundige. Bij twijfel over de elektrische aansluiting in de werkplaats schakel je een erkend installateur in.

👷 Een vakman is nooit overbodig. Constructief laswerk, zoals dragende delen, leuningen of hijsogen, hoort bij een gecertificeerde lasser. Ook lassen in besloten ruimten of aan leidingen en tanks waar gas of brandstof in heeft gezeten, is werk voor specialisten.

Veelgestelde vragen

Welke kap heb ik nodig bij lassen?

Dat hangt af van het proces en de stroomsterkte. Een automatische lashelm stel je zelf in; hoe hoger de stroom, hoe donkerder het filter.

Is een FFP3-masker genoeg tegen lasrook?

Niet als enige maatregel. Afzuiging bij de bron komt eerst. Een FFP3-masker is een aanvulling bij kort werk; bij langdurig lassen is aangeblazen lucht beter.

Mag ik lassen in een gewone jas?

Nee. Synthetische stof smelt en katoen zonder behandeling vat sneller vlam. Draag brandvertragende laskleding.

Waarom een veiligheidsbril onder de lashelm?

Omdat je de helm omhoog klapt bij bikken en slijpen. Dan beschermt de bril tegen slak en splinters.

Waar vindt u alles voor deze klus?

Bij Saniso, de online winkel voor doe-het-zelvers en vakmensen, vindt u gereedschap, materialen en persoonlijke beschermingsmiddelen voor uw klus.

• Bekijk ons assortiment bouwgereedschap en onze werkkleding en PBM.
• Maak een klantaccount aan en bestel eenvoudig.
• Werkt u aan een groter project of wilt u de klus uit handen geven? Vraag een projectofferte aan.
• Plan een showroombezoek, minimaal 24 uur vooraf.
• Twijfelt u welk materiaal bij uw klus past? Neem contact met ons op.

Twijfelt u over de aanpak? Schakel dan gerust een vakman in.

Saniso – Bouw je huis met Saniso.