Hoe plant u een boom? Stappenplan voor doe-het-zelvers

Wilt u zelf een boom planten in uw tuin? De herfst en winter zijn daarvoor een goed moment: de boom kan rustig wortelen voordat het voorjaar begint. Met een goed plantgat, de juiste diepte, een stevige boompaal en genoeg water geeft u een jonge boom de beste start. In dit stappenplan leest u hoe u dat aanpakt, welk gereedschap u nodig hebt en wanneer u beter een vakman inschakelt.

Lees dit artikel ook in het Engels: How to plant a tree: step-by-step DIY guide.

👷 Gaat het om een grote of zware boom, een plek dicht bij uw huis, een schutting of leidingen, of moet er eerst een oude boom of stronk weg? Schakel dan een hovenier of boomverzorger in. Een vakman kent de juiste soort voor de plek, de groei van de wortels en de veilige werkwijze. Dat vakmanschap is niet vervangbaar door een stappenplan.

Wat moet u nagaan voordat u begint?

• De plek: kijk hoe groot de boom later wordt, in hoogte en breedte. Houd ruim afstand tot uw huis, de buren, schuttingen, bestrating en het riool. De juiste afstand hangt af van de soort; vraag die na bij een hovenier.
• Kabels en leidingen: ga na waar kabels en leidingen in de grond liggen, bijvoorbeeld via de tekeningen van uw woning of een KLIC-melding. Graaf nooit blind op een plek waar u leidingen vermoedt.
• Grond en water: blijft er na regen lang water staan, dan heeft de boom het moeilijk. Bij twijfel over de grondsoort of afwatering vraagt u advies aan een hovenier.
• Het weer: plant niet als de grond bevroren of drassig is. Kies een droge, vorstvrije dag.
• Soort boom: een boom met kale wortels plant u alleen in de rustperiode; een boom met kluit of in pot heeft meer speelruimte. Volg altijd de plantinstructie die bij de boom hoort.

Wat heeft u nodig?

Materiaal

• De boom, met kale wortels, met kluit of in pot.
• Een boompaal en een brede boomband (zonder productlink hier). Gebruik nooit ijzerdraad of dunne kabelbinders; die snijden in de bast.
• Eventueel goede tuinaarde of compost om de uitgegraven grond te verbeteren, volgens de instructie op de verpakking.
• Een emmer van 12 liter om de wortels te laten weken of water aan te dragen.

Gereedschap

• Een spade of Stalco Perfect-spade om de graszode te steken en het plantgat te graven.
• Een tuinschop om grond te verplaatsen.
• Een houweel voor harde, verdichte grond of wortels in de bodem.
• Een handvork om de wanden en bodem van het plantgat los te maken.
• Een verstelbare hark om de grond na het planten egaal te maken.
• Een moker om de boompaal in de grond te slaan.
• Een snoeischaar om beschadigde wortels of takken netjes bij te knippen.
• Een rolmaat met autolock om afstand en breedte uit te meten.
• Een automatische slanghaspel met een koppelset met sproeikop om de boom goed water te geven.

Meer over tuingereedschap leest u in onze gids over tuingereedschap.

Persoonlijke beschermingsmiddelen

Draag tuinhandschoenen met latexcoating of werkhandschoenen met nitrilcoating tegen blaren en splinters, een veiligheidsbril bij het hakken met het houweel en het slaan met de moker, en stevig schoeisel met neusbescherming, zoals een veiligheidslaars S5 van rubber. Voor werk op uw knieën gebruikt u een kniekussen voor de tuin. Meer in onze blog over veiligheidsschoenen kiezen.

Stappenplan: hoe plant u een boom?

1. Bepaal en markeer de plek. Meet met de rolmaat de afstand tot huis, schutting en buren. Controleer nog eens waar kabels en leidingen lopen. Markeer het midden van het plantgat.
2. Laat de wortels weken. Zet een boom met kale wortels of een droge kluit eerst in een emmer of bak met water, zoals de plantinstructie aangeeft. Zo drogen de wortels niet uit tijdens het werk.
3. Steek de graszode af. Steek met de spade de zode in een ruime cirkel los en leg die apart. U kunt de zode later omgekeerd onder in het gat leggen.
4. Graaf het plantgat. Maak het gat ruim breder dan de kluit of het wortelgestel, zodat de wortels makkelijk de grond in groeien. Maak het niet dieper dan nodig. Leg de bovenste, vruchtbare grond apart van de diepere grond. Harde lagen of wortels maakt u los met het houweel.
5. Maak de bodem en wanden los. Prik met de handvork of spade de bodem en de wanden van het gat los. Gladde, harde wanden houden water en wortels tegen.
6. Zet de boompaal. Sla de boompaal met de moker stevig in de grond voordat de boom in het gat staat. Zet de paal aan de kant waar de wind meestal vandaan komt. Zo beschadigt u de wortels niet.
7. Zet de boom op de juiste hoogte. Zet de boom naast de paal in het gat. De wortelhals, de overgang van stam naar wortels, komt gelijk met het maaiveld. Te diep planten is een van de meest gemaakte fouten. Knip beschadigde wortels netjes bij met de snoeischaar.
8. Vul het gat en trap aan. Vul het gat met de apart gelegde grond, eventueel verbeterd met tuinaarde of compost volgens de verpakking. Schud de boom zachtjes zodat de grond tussen de wortels valt, en trap de grond voorzichtig aan zonder de wortels te beschadigen.
9. Bind de boom vast. Bevestig de stam met een brede boomband aan de paal, zodat de stam niet schuurt. De band mag de stam niet afknellen.
10. Geef ruim water. Geef direct na het planten ruim water met de slang of emmer, zodat de grond zich om de wortels sluit. Hark de grond daarna egaal.

Welke fouten maakt u snel?

• De boom te diep planten, zodat de wortelhals onder de grond verdwijnt.
• Een te klein plantgat met harde, gladde wanden.
• De boompaal pas slaan als de boom al staat, waardoor u wortels beschadigt.
• IJzerdraad of dunne kabelbinders gebruiken in plaats van een brede boomband.
• Planten in bevroren of drassige grond.
• Geen water geven na het planten, ook niet in de herfst.
• Een boom kiezen die later te groot wordt voor de plek, te dicht bij huis of leidingen.

Hoe werkt u veilig?

• Graven: graaf nooit blind in de buurt van kabels en leidingen. Raakt u toch een kabel of leiding, stop dan direct en neem contact op met de netbeheerder of een erkend installateur.
• Tillen: een boom met kluit kan zwaar zijn. Til met twee personen, houd uw rug recht en til vanuit de benen. Gebruik bij zware bomen een vakman met de juiste hulpmiddelen.
• Hakken en slaan: draag een veiligheidsbril bij het hakken met het houweel en het slaan met de moker. Houd omstanders op afstand en houd de paal nooit met de hand vast onder de moker.
• Voeten en handen: draag stevig schoeisel met neusbescherming en werkhandschoenen. Een spade of houweel op uw voet is snel gebeurd.
• Knieën en rug: gebruik een kniekussen en wissel van houding. Neem pauzes bij zwaar graafwerk.

Beschermingsmiddelen vindt u in ons assortiment werkkleding en PBM, zie de link onderaan.

💡 💡 Leg een lat of de steel van uw hark over het plantgat. Zo ziet u in één oogopslag of de wortelhals precies op de hoogte van het maaiveld staat, voordat u het gat dichtgooit.

👷 Twijfelt u over de plek, de afstand tot uw huis of leidingen, of gaat het om een grote boom? Laat het planten dan over aan een hovenier of boomverzorger. Zeker bij bomen die later groot worden, voorkomt vakmanschap schade aan uw huis, bestrating en leidingen.

Veelgestelde vragen

Wanneer plant u het beste een boom?

In de herfst en winter, op vorstvrije dagen, als de boom in rust is. Een boom in pot kunt u vaak ook op andere momenten planten; volg de plantinstructie.

Hoe diep moet het plantgat zijn?

Zo diep dat de wortelhals gelijk komt met het maaiveld. Het gat maakt u vooral ruim breed, niet extra diep.

Heeft elke boom een boompaal nodig?

Een jonge boom staat stabieler met een boompaal, zeker op een open, winderige plek. Hoe lang de paal moet blijven staan, hangt af van de boom; vraag dit bij twijfel na bij een hovenier.

Hoeveel water heeft een nieuwe boom nodig?

Direct na het planten ruim water, en in droge periodes regelmatig. De hoeveelheid hangt af van boom, grond en weer; volg de plantinstructie.

Mag ik de boom direct snoeien?

Knip alleen beschadigde wortels of takken bij. Voor vormsnoei leest u onze blog over bomen veilig snoeien.

Lees ook: onze blog over bomen veilig snoeien, onze blog over uw tuin winterklaar maken, onze blog over een heg snoeien en onze blog over een gazon aanleggen.

Waar vindt u alles voor deze klus?

Bij Saniso, de online winkel voor doe-het-zelvers en vakmensen, vindt u gereedschap, materialen en persoonlijke beschermingsmiddelen voor uw klus.

• Bekijk ons assortiment bouwgereedschap en onze werkkleding en PBM.
• Maak een klantaccount aan en bestel eenvoudig.
• Werkt u aan een groter project of wilt u de klus uit handen geven? Vraag een projectofferte aan.
• Plan een showroombezoek, minimaal 24 uur vooraf.
• Twijfelt u welk materiaal bij uw klus past? Neem contact met ons op.

Twijfelt u over de aanpak? Schakel dan gerust een vakman in.

Saniso – Bouw je huis met Saniso.