Persoonlijke beschermingsmiddelen op de bouw: complete lijst

Kort antwoord: op vrijwel elke bouwplaats horen een veiligheidshelm, veiligheidsschoenen, werkhandschoenen en waarschuwingskleding tot de basisuitrusting. Afhankelijk van het werk komen daar een veiligheidsbril of gelaatsscherm, gehoorbescherming, een stofmasker, kniebeschermers en valbeveiliging bij. Welke PBM precies nodig zijn, volgt uit de risico-inventarisatie (RI&E) en het V&G-plan van het project. De werkgever stelt de PBM gratis ter beschikking; de medewerker draagt ze en gaat er zorgvuldig mee om.

Lees dit artikel ook in het Engels: Personal protective equipment on site: a complete list.

PBM zijn de laatste stap, niet de eerste

In de arbeidshygiënische strategie komen PBM pas aan bod als je een risico niet bij de bron, met techniek of met organisatie kunt wegnemen. Eerst stofarm werken met afzuiging, een steiger met leuning of een stillere machine; daarna pas een stofmasker, een harnas of gehoorbescherming. Daarom vervangt een PBM-lijst nooit een goede werkvoorbereiding. Hoe dat op de bouwplaats als geheel werkt, lees je in onze blog over veilig werken op de bouwplaats.

De complete lijst per risico

Hoofd: veiligheidshelm

Een helm is op de meeste bouwplaatsen verplicht. Kies een veiligheidshelm of een oranje veiligheidshelm met goed verstelbare binnenkap en, bij werk op hoogte of bukken, een kinriem. Vervang een helm na een harde klap en houd je aan de vervangtermijn van de fabrikant. Meer lees je in onze blog over veiligheidshelmen.

Voeten: veiligheidsschoenen

Voor droge binnenbouw volstaat soms S1P. Buiten en op een natte bouwplaats kies je S3 of S3S: waterafstotend, met stalen of composiet neus en spijkerbestendige zool. Denk aan een lage veiligheidsschoen S3S of een hoge leren veiligheidslaars S3 als je enkelsteun nodig hebt. Het verschil tussen de klassen lees je in onze blog over het kiezen van veiligheidsschoenen.

Handen: werkhandschoenen

Voor algemeen werk zijn werkhandschoenen met nitrilcoating een goede basis: grip en bescherming tegen schaven. Bij werk met messen, plaatstaal of glas kies je snijbestendige handschoenen. Hoe je het snijniveau leest, staat in onze uitleg over snijbestendige handschoenen; algemene keuzetips in onze koopgids voor werkhandschoenen.

Ogen en gezicht

Bij boren, slijpen, hakken en zagen draag je een veiligheidsbril. Voor zwaar slagwerk en stof biedt een veiligheidsbril met slagbescherming meer bescherming. Bij slijpen of spatten van vloeistoffen zet je daarnaast een gelaatsscherm op. Meer over markeringen en keuze lees je in onze blog over veiligheidsbrillen voor de vakman.

Gehoor

Boven 80 dB(A) moet de werkgever gehoorbescherming beschikbaar stellen; bij 85 dB(A) of meer is dragen verplicht. Slijpen, breken, zagen en heien komen daar ruim boven. Gebruik oordopjes voor korte klussen en wisselend werk, of oorkappen als je ze vaak op- en afzet. Meer in onze blog over gehoorbescherming.

Ademhaling

Bij schuren, slijpen, frezen en zagen in beton, steen of tegels komt kwartsstof vrij. Werk eerst stofarm met afzuiging en water. Draag daarnaast een FFP2-stofmasker bij licht stof of een FFP3-stofmasker bij kwartsstof en langdurig stoffig werk. Een stofmasker sluit alleen goed aan op een gladgeschoren gezicht. Vermoed je asbest, stop dan direct en lees onze veiligheidstip over asbest herkennen.

Zichtbaarheid en weer

Waar verkeer of machines rijden, draag je waarschuwingskleding. In het najaar, met minder daglicht, is dat extra belangrijk. Een oranje warnhesje is de basis; een softshell-waarschuwingsjas combineert zichtbaarheid met warmte. Bij regen draag je een regenjas. Lees ook onze blog over waarschuwingskleding en EN ISO 20471 en, voor werken in de kou, onze veiligheidstip over veilig werken in de kou.

Valbeveiliging en knieën

Collectieve maatregelen zoals leuningen, steigers en hoogwerkers gaan altijd voor. Is dat niet mogelijk, dan gebruik je een veiligheidsharnas aan een gekeurd ankerpunt, alleen na instructie en met een reddingsplan. Voor tegelzetters, vloerleggers en installateurs die veel knielen zijn kniebeschermers onmisbaar.

Wie betaalt en wie zorgt?

• Werkgever: stelt de juiste PBM gratis beschikbaar, geeft voorlichting en instructie en zorgt voor onderhoud en vervanging.
• Werknemer: draagt de PBM, gebruikt ze volgens de instructie en meldt schade of slijtage.
• Zzp'er: zorgt zelf voor zijn PBM, maar volgt de regels van de bouwplaats en het V&G-plan.

Veilig werken

Controleer je PBM aan het begin van elke werkdag: barsten in een helm, kapotte zolen, gaten in handschoenen, krassen op een bril, een vervuild filter of beschadigde banden van een harnas. Beschadigde PBM vervang je direct. Een harnas en vanglijn laat je periodiek keuren. Berg PBM schoon en droog op, uit de zon.

💡 Leg per ploeg een vaste PBM-set klaar met reservehandschoenen, oordopjes en stofmaskers. Zo hoeft niemand te improviseren als er iets op is of kapotgaat.

⚠️ PBM werken alleen als ze passen en goed gedragen worden. Een helm zonder goede afstelling, een stofmasker over een baard of oordopjes die half in het oor zitten, beschermen nauwelijks.

👷 De vakman is degene die de risico's van zijn werk het best kent. Een veiligheidskundige of preventiemedewerker helpt bij de RI&E en bij het kiezen van de juiste PBM voor bijzondere risico's, zoals werken met chemicaliën, asbest of op grote hoogte. Twijfel je over de juiste bescherming, vraag dan advies voordat je begint.

Veelgestelde vragen

Welke PBM zijn verplicht op de bouw?

Dat hangt af van de risico's. Op de meeste bouwplaatsen zijn een helm, veiligheidsschoenen en waarschuwingskleding verplicht. De RI&E en het V&G-plan bepalen welke PBM er verder nodig zijn.

Moet de werkgever PBM betalen?

Ja. De werkgever stelt de benodigde PBM gratis ter beschikking aan werknemers. Zzp'ers zorgen zelf voor hun PBM.

Wanneer moet ik gehoorbescherming dragen?

Bij 85 dB(A) of meer is het dragen verplicht. Tussen 80 en 85 dB(A) moet de werkgever gehoorbescherming beschikbaar stellen.

Kan Saniso PBM leveren voor een hele ploeg?

Ja. Saniso is groothandel en levert ook grote aantallen. Vraag via een projectofferte een aanbod aan voor jouw ploeg of project.

Waar vindt u alles voor deze klus?

Bij Saniso, de online winkel voor doe-het-zelvers en vakmensen, vindt u gereedschap, materialen en persoonlijke beschermingsmiddelen voor uw klus.

• Bekijk ons assortiment bouwgereedschap en onze werkkleding en PBM.
• Maak een klantaccount aan en bestel eenvoudig.
• Werkt u aan een groter project of wilt u de klus uit handen geven? Vraag een projectofferte aan.
• Plan een showroombezoek, minimaal 24 uur vooraf.
• Twijfelt u welk materiaal bij uw klus past? Neem contact met ons op.

Twijfelt u over de aanpak? Schakel dan gerust een vakman in.

Saniso – Bouw je huis met Saniso.